ازامام حسین (ع)پرسیدند:ادب چیست؟فرمود:"ازخانه خود بیرون آیی وباهیچ کس برخوردنکنی مگرآن که اورابرترازخودببینی"موسوعة کلمات امام حسین.ص۸۱۳)
امام (ع)برگروهی از مساکین می گذشت که مشغول غذاخوردن بودندوامام رابه هم نشینی وغذا تعارف کردند امام(ع)دعوت آن هارا اجابت کردوبعد آن هارا به خانه برد وبه همسرش رباب گفت:"هرچه درخانه داریم بیاور"واز آن هاپذیرایی کرد.(مسند الامام الحسین ج۱ص۶۴)
۱۰-صله رحم وارتباط باخویشاوندان
امام حسین(ع)فرمود:"هرکه دوست دارد اجل او به تاخیر افتد وروزی اش فزونی گیردبایدصله رحم انجام دهد"(منتخب میزان الحکمة)
هم چنین ازآن حضرت روایت شده:"وان اوصل الناس من وصل من قطعه"یعنی:"بهترین افراد دررعایت صله رحم کسانی هستندکه با خویشاوندانی که با آن ها قطه رابطه کردند ارتباط برقرارکنند"(بحارالانوار ج۷۵ص۱۲۱ح۴)
۱۱-صداقت وشفافیت دراندیشه.گفتار ورفتار
امام حسین(ع)دربرخوردبافردی که گفته بود من ازشیعیان شما هستم فرمود:"ان من شیعتنا من سلمت قلوبهم من غش وغل ودغل"یعنی:"پیروان ماکسانی هستند که ازناخالصی.حیله گری وتزویرودغل سالم باشند"(فرهنگ سخنان امام حسین(ع)ص۴۷۶)
امام حسین (ع)دربیان دیگری فرمود:"الصدق عز والکذب عجز"یعنی"راستی عزت است ودروغ ناتوانی..."(تاریخ یعقوبی ج۲ ص۲۴۶)
رویه امام (ع)درطول جریان منتهی به عاشورا نیز همراه باصداقت.شفافیت وصراحت بود.وهرگزباوعده های دورازواقعیت بایاران خویش برخورد نکرد.وشب عاشورانیز به اصحاب واهل بیت خود صادقانه ازچشم اندازوقایع پیش رو گفت واز آن ها خواست با استفاده ازتاریکی شب ازمعرکه خارج شوند.که برخلاف بعضی اظهارات مشهوردرشب عاشورا کسی ازامام جدانشد وفرصت طلبان درسرزمین زباله وهنگام شنیدن خبرشهادت مسلم ابن عقیل وهانی ابن عروه ازامام جداشدند.(حماسه حسینی.شهیدمطهری)
۱۲-حلم وبردباری وکنترل خشم
امام امیرالمومنین(ع)به فرزندش حسین (ع)فرمود:"حلم چیست؟"امام حسین (ع)درپاسخ گفت:"فروبردن خشم وبرخود مسلط بودن"(فرهنگ جامع سخنان امام حسین"ع")
۱۳-انجام کارنیک بالاتر درمقابل کارنیک دیگران
روایت شده که روزی کنیز امام (ع)یک شاخه ریحان به آن حضرت هدیه داد.امام درپاسخ به این کارنیک فرمان آزادی اوراصادرکرد ودرپاسخ به کسانی که این عمل امام(ع)برای آن ها ایجادسوال کرده یود با اشاره به آیه ای ازقرآن تصریح کرد که درمقابل کار نیک یاید کارنیک بالاتری انجام داد.(بحارالانوار)
۱۴-تکریم معلم واهمیت دادن به تعلیم وتربیت
امام حسین(ع)درهفت سالگی علی اکبر رابه مکتب فرستادوعبدالرحمان را به آموختن سوره حمد به فرزندش گمارد.وقتی علی اکبرسوره حمد رافراگرفت وبه صورت کامل قرائت کرد امام(ع)هدایای فراوانی به عبدالرحمان داد.وبه اطرافیان که ازبذل وبخشش امام تعجب کرده بودند فرمود:"این هدایا توان برابری با عطای معلم راندارد..."(لؤلؤ ومرجان.ص۴۴و۴۵)
۱۵-اهمیت وفای به عهد
وفای به عهد دراسلام بسیار مهم است ومحدوده آن نیز ازیک قرار ساده بین دونفر تا عهدوپیمان بین یک ملت(قانون اساسی)وعهدنامه های بین المللی را شامل می شود.
امام حسین(ع)درشب عاشورا درتوصیف اصحاب ویارانش فرمود:"...لا اعلم اصحابا اوفی ولا خیرامن اصحابی"(الکامل فی التاریخ.ج۲ص۵۷۷)یعنی"من ازاصحاب خودم باوفاتر وبهتر اصحابی را سراغ ندارم"
۱۶-پرهیز ازظلم وستم
امام محمدباقر(ع) ازپدربزرگوارش امام سجاد(ع)روایت کرده است که":در روزعاشورا وقتی همه یاران امام حسین(ع)به شهادت رسیده اند به من فرمود:"یابنی ایاک وظلم من لایجد علیک ناصراالالله" (اصول کافی ج۲ص۳۳۱)یعنی :"پسرم.ازستم به کسی که دربرابرتو جز خدایاوری ندارد برحذر باش"
۱۷-غیرت نسبت به حریم خانواده
روزعاشوراهنگامی که امام حسین(ع)ازروی اسب به زمین افتاد دشمنان که جرات نزدیک شدن به امام (ع)رانداشتند وازسوی دیگر ازمرده یا زنده بودن آن حضرت نیز مطمئن نبودند برای کسب اطمینان به سوی خیمه اهل بیت هجوم بردند وهدف آن ها ملاحظه عکس العمل امام (ع)بود چون ازغیرت امام نسبت به حریم خانواده مطلع بودند.دراین هنگام امام (ع)فریادزد:"ویحکم یاشیعة آل ابی سفیان ان لم یکن لکم دین وکنتم لا تخافون المعاد فکونوا احرارا فی دنیاکم..."(بحارالانوار.ج۴۵ص۵۱)یعنی:"ای پیروان آال ابوسفیان اگردین ندارید وازروزجزا نمی ترسید لا اقل در دنیای خویش آزاده باشید.(وناجوانمردانه به حریم خانواده ام هجمه نکنید)
۱۸-اصالت دادن به رضای خدا
-چه دارد آن کس که تورا ندارد؟...
امام حسین (ع)فرمود:"خدایا چه دارد آ؟ن کس که توراندارد؟وچه نداردآن کس که تورادارد؟آن کس که به جای توچیز دیگری راپسنددو به آن راضی شود مسلمازیان کرده است"(بحارالانوارج۹۸ص۲۲۸)
-خشم خدابرای خوشنودی خلق
امام حسین (ع)می فرماید:"لا افلح قوم اشتروا مرضاة المخلوق بسخط الخالق(تاریخ طبری ج۱ص۲۳۹)"یعنی:"هرگز ملتی که خوشنودی مخلوق را به قیمت خشم خدا می خرند رستگار نخواهند شد"
-راضی به قضا
امام(ع)هنگام سقوط از روی اسب باخدامناجات می کند ومی گوید:"خدایا به سرنوشتی که تو برای من تعیین کنی راضی ام ودرمقابل بلای تو صابرم ودرمقابل فرمان تو تسلیمم .هیچ معبودی جزتو سزاوار پرستش نیست ای پناه بی پناهان"(مقتل الحسین.مقرم ص۳۵۷)
آنچه ملاحظه کردید برداشت این حقیربود ازموضوع "امام حسین(ع)الگوی اخلاق وآداب اسلامی"
ازعلاقه مندان محترم به ویژه اندیشمندان واهل تحقیق انتظار دارم با نقد منصفانه درجهت تکمیل این بحث مارا یاری دهند چرا که ما با طرح این بحث خواستیم به این نکته اشاره کنیم که زندگی امام حسین(ع)فقط نیم روز دهم محرم سال۶۱هجری نبودبلکه تجلی عمر۵۷ساله امام (ع)درنیم روزعاشوراآشکارشد.پس باید امام را ازابعاد مختلف ودرطول عمر ۵۷ ساله باید شناخت ازجمله ازبعد اخلاق آداب انسانی واسلامی
که جامعه ما سخت بدان محتاج است.....والسلام
